در حال حاضر که در اوایل قرن 21 هستیم ترویج کشاورزی با چالش های متعددی رو به رو است و تجارب سال ها و دهه های گذشته در این زمینه درس های متعددی را برای ما دارد.

چالش ها

به نقل از جوج اچ اكسين در قرن بيست و يك، دستيابي به يك رهيافت جامع بمنظور شكل دهي تغيير مثبت در مناطق روستايي ضرورتي اجتناب ناپذير خواهد بود. در زمينه ترويج اين به مفهوم هدايت كشاورزان عادي به سمت افزايش بهره وري به شكل پايدار است. اكسين مي گويد، تعيين موفقيت آميز ضوابط توليد و مصرف مردمان روستايي همواره مورد درخواست بوده است. اين مسئله نيازمند وجود نظام هاي ترويج كشاورزيي است كه به مردان و زنان كشاورز كمك كند تا خودشان را طوري سازماندهي نمايند كه قدرتمند گردند. تا بدينوسيله ترويج را هدايت كنند و انرژي كافي و مؤثر براي نظام هاي تحقيقاتي بكار برند، به نحوي كه توليد اطلاعات مفيد و كاربردي اي نمايند كه نيازها و علايق اين مردمان را نشان دهد. 

اكسين پنج چالش اساسي ترويج كشاورزي در قرن بيست و يك را چنين بر مي شمارد :

1- كنترل كردن و پاسخگو بودن اگر پاسخگويي به كشاورزان كم باشد، نه نظام ترويج كشاورزي و نه يك سازمان غيردولتي احتمال ندارد كه توسط كشاورزان كنترل شود.

2- پايداري: يك مسئله پايداري محيط زيست براي بشريت است تا بدينوسيله نسل آتي بقا يابد.

3- نقش زنان در كشاورزي و ترويج: مسئله جنسيت به تمام جنبه هاي ترويج نفوذ كرده است. دلايلي براي هدايت كارهاي ترويج در زمان، مكان و به زبان خاصي توسط زنان كشاورزي وجود دارد.

4- مشاركت: راهكارهايي كه مشاركت بيشتري را توصيه مي كنند در ميان رهيافت هاي كشاورز - هادي در ترويج معني دارتر بوده و بايد در آينده بكار گرفته شوند.

5- طمع و فساد: اگر به طمع و فساد بي توجهي شود، مي تواند بهترين رهيافت هاي ترويجي را به شكست بينجاماند.

درس ها

ريورا و گوستافسون مي گويند تغييرات و چالش هاي مؤثر ترويج نشانگر وجود نيروهاي عظيمي براي كار در جامعه هستند. بدون وجود اطلاع و درك از نيروهاي موجود در جهان و كشورهاي خاص، و كاربرد آنها بويژه در توسعه و ترويج كشاورزي، تلاش هاي صورت گرفته براي اصلاح ترويج احتمالا موفقيت كمي خواهند داشت. درس هاي برگرفته از تجارب بين المللي در زمينه ترويج كشاورزي كه مي تواند با كشورهاي در حال توسعه در ارتباط باشد، عبارتند از:

1- ترويج به تنهايي نمي تواند استوار بماند. عوامل بيروني مشتمل بر زيرساخت هاي فيزيكي و سازماني هر دو براي كامل عمل نمودن ترويج لازمند.

2- ترويج نيازمند به يك ساختار سياسي حمايتگر است. ترويج احتياج به يك تعهد و برنامه سياسي پيشرفته دارد كه شامل هزينه، اعتبار و سياست هاي بازاريابي مطلوب براي كشاورزي و حمايت از تلاش هايي است كه در زمينه توليد خدمات ترويجي صورت مي گيرد.

3- نظام هاي ترويج نیازمند به تنوع اند. نظام هاي ترويجي متنوع از جمله كوچك، عمومي، نيمه عمومي و خصوصي با اهداف و رهيافت هاي مختلف براي انتقال تكنولوژي مي توانند به شكل مستقل يا با هم كار كرده و مفيد باشند.

4- مديريت خوب يك شرط اساسي براي موفقيت ترويج است. اين مسئله شامل نهادينه كردن برنامه سازماني و فرايندهاي مديريت سيستم است.

5- مشاركت محلي كليد موفقيت برنامه ترويج است. ما نيازمند به راهكارهايي هستيم كه كشاورزان را در توسعه برنامه ترويج دخيل نمايد. همچنين حفظ كانال هاي ارتباطي قابل استفاده بين تحقيق، ترويج و كشاورزان به اطمينان از درگير شدن كشاورز در تعيين تكنولوژي توليد شده و انتقال آن كمك مي نمايد.

6- ترويج يك فرايند بلند مدت است. ترويج شامل يك تعهد بلند مدت است كه حمايت ها و تداركات سياسي براي هزينه هاي جاري را در بر مي گيرد.

عناصر كليدي موفقيت نظام ترويج

مفاهيم آتي ترويج بايد نمايانگر مسيرهايي باشد كه، علی رغم ضعف تجهيزات عمومي، مضمون پيچيده ترويج بتواند در حد ممكن هر چه وسيع تر انتقال يابد. تحليل نظام هاي ترويج در هند، كنيا، زيمباوه و تايوان عناصر كليدي زير را براي موفقيت نظام ترويج مشخص مي كند:

1- سازمان هاي كشاورزي قدرتمند كه از لحاظ مالي متكي به خود مي باشند. يك ترويج كشاورزي تأثيرگذار در كشورهاي در حال توسعه تكيه نهادهاي كشاورزي قوي كه از لحاظ مالي متكي بر خود هستند دارد. هر جا كه آنها ضعيفند، خدمات ترويج بايد سعي كند به آنها آموزش بدهد تا چنين ساختارهاي سازماني را بنا نمايند.

2- سازمان هاي ترويجي متنوع كه مكمل هم باشند. ترويج وقتي ميتواند سطح پوشش وسيعي داشته باشد كه از يك طرف سازمان هاي ترويجي وابسته به ايالت و غير وابسته (تجاري) و از طرف ديگر سازمان هاي ترويج تخصصي و عموما يكپارچه مكمل يكديگر باشند.

3- ترويج با گروه هاي كشاورز بجاي مشاوره انفرادي. كار با گروه هاي كشاورز (بجاي اشخاص) تاثير گسترده ترويج را نمايان مي نمايد بنحوي كه در اين حالت كارايي افزايش يافته و تعامل بين كشاورزان تشويق مي شود.

4- ساختارهاي تصميم سازي غير متمركز و قابل انعطاف بمنظور انطباق ترويج با نيازهاي محلي. ملزومات پيچيده گسترده اي براي انطباق يك رهيافت ترويجي اوليه با شرايط محلي لازم است. با يك ساختار تصميم سازي غيرمتمركز، يك خدمت ترويجي، انعطاف پذيري لازم براي تعهد به چنين انطباقي را بدست مي آورد.

5- مسئوليت پذيري شخصي كشاورز. خود-مسئوليت پذيري بيشتر كشاورز، موجب ميگردد يك خدمت ترويجي بيشتر به نيازهاي كشاورز و تغييرات مفيدتري كه ميتواند دامنه اثر بيشتري داشته باشد بپردازد. ت

6- ماس منظم. يك آينده روشن براي ترويج كشاورزي اثرگذار، عبارتست از تماس منظم بين ناصحين و خانواده هاي كشاورز.

7- روش هاي ترويجي متنوع. صفت مشخصه ترويج اثر گذار، تنوع در روش هاي بكارگيري است. انطباق رسانه هاي انبوهي مورد استفاده با دامنه وسيع روش ها بايد در خدمات مشاوره اي در نظر گرفته شود.

8- در نظر گرفتن ترويج مواردي كه از نظر اقتصادي دلچسب باشد. ترويج كشاورزي تنها در صورتي ميتواند تأثير گسترده اي داشته باشد كه از لحاظ اقتصادي براي استفاده كنندگان دلچسب باشد.

9- خدمات آموزشي منظم و نظام آموزش كشاورزي مقتدر. وجود يك ترويج اثرگذار مستلزم وجود يك نظام آموزشي منظم براي مشاورين بعلاوه يك نظام آموزش كشاورزي كارا است.

10- زير ساخت قابل انطباق و تحرك پذير. يك خدمت ترويجي بايد تضمين كننده يك زير ساخت مناسب براي كاركنان ترويج و تحرك پذيري آنها براي تأثيرگذاري گسترده باشد.

11- فراهم بودن زمينه كار با وسايل توليد. ترويج كشاورزي تنها وقتي مي تواند تأثير گسترده اي داشته باشد كه توليدكنندگان به خدمات و وسايل توليد دسترسي داشته باشند.

12- انگيزش كاركنان ترويج. نظام ترويج وقتي مي تواند دامنه اثرگذاري خود را گسترش دهد كه مروجين انگيزه مند باشند.

13- تماس نزديك ترويج و تحقيق. يك نظام ترويج اثرگذار از كار توأم و نزديك ترويج و تحقيق قابل شناسايي است. در سطح بين المللي نياز به وجود مكانيزمی براي همكاري است و در سطح محلي انطباق نتايج تحقيقات با شرايط محلي ضروري است.