بيوتكنولوژي و كاربردهاي آن در كشاورزي (Agricultural Biotechnology)

در دهه ششم از قرن بیستم اصلاح گران نباتات توانستند عملکرد بالایی از واریته های جدید به دست آورده و بدین ترتیب انقلاب سبز (Green Revolution) را به وجود آوردند. اما همزمان با افزایش جمعیت، این افزایش نتوانست کمبود مواد غذایی را جبران کند.
چرا باید نگران اصلاح و بهبود محصولات بود؟
زیرا تخمین زده می شود جمعیت جهان تا سال 2025 به بیش از 8 میلیارد نفر و تا سال 2050 به 11 میلیارد نفر برسد. آیا فکر کرده اید چگونه می خواهید خوراک این مردم را تأمین نمایید؟

انتقادات وارد بر "انقلاب سبز" Green Revolution
    انقلاب سبز گرسنگی را از میان نبرد
    فناوری های آن تنها به سود ثروتمندان بود
    بنابراین انقلاب سبز نابرابری را افزایش داد
    و مهمتر از همه این که انقلاب سبز از جنبه زیست محیطی پایدار نیست

به عنوان مثال هند به دلیل انقلاب سبز در زمینه غلات به خودکفایی رسید. اما یک سوم از مردم آن فقیرند، 5000 کودک در این کشور هر روز می میرند، و فقرا نمی توانند مواد غذایی مورد نیازشان را خرید کنند.

علاوه بر موضوع فوق مشکلات زیر نیز همچنان پابرجا است:
    نیاز به زمین خوب (دارایی مناسب)،
    مضر بودن مواد شیمیایی کشاورزی (Agrochemicals) برای سلامتی و محیط زیست،
    گران قیمت بودن نهاده ها،
    مهاجرت روز افزون مردم روستایی،
    کاهش تعداد مشاغل کشاورزی به دلیل مکانیزاسیون،
    ناپایداری محیط زیست: آلوده شدن خاک از طریق مصرف آفت کش ها و کودها

در نتیجه افزایش عملکرد محصول به دلایل زیر نمی توانست ادامه یابد
    استفاده افراطی از آفت کش ها
    تخلیه آب های زیرزمینی و
    افزایش آلودگی

بنابراین جهان به کشاورزی پایدار نیاز داشت كه دستيابي به آن مستلزم انقلابي ديگر به نام "انقلاب همیشه سبز" يا "Evergreen Revolution" است.

انقلاب سبز بعدی
نورمن بورلاگ یک متخصص آمریکایی علوم زراعی، رقم گندمی در مکزیک تولید کرد که با استفاده از این رقم اصلاح شده و پرمحصول و ارقام مشابه ایجاد شده از روی آن در سایر کشورهای در حال توسعه، تولید مواد غذایی از میزان نیاز جمعیت آن زمان فراتر رفت. این موضوع ضمن نجات جان میلیون ها انسان از گرسنگی و مرگ خصوصاً در کشورهای آسیایی مثل هند باعث جلوگیری از ناهنجاری های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی فراوان ناشی از آن گردید و به همین دلیل جایزه صلح نوبل را از آن خود کرد.
نیازهای رو به گسترش بشر در اواخر این قرن موج جدیدی را ایجاد کرد که به آن انقلاب ژن معروف شده است.

کلمه بیوتکنولوژی اولین بار در مجمع سازمان ملل متحد، در شهر لیدز انگلستان و در سال 1920 به کار برده شد. بیوتکنولوژی یکی از مدرن ترین شاخه های زیست شناسی است که مجموعه ای از علوم بیوشیمی، میکروبیولوژی سلولی، بیولوژی، مهندسی ژنتیک و ... را شامل می شود.

سه دوره زمانی را براي تكامل بيوتكنولوژي می توان برشمرد:
1. دورة تاريخي كه بشر با استفاده ناخودآگاه از فرآيندهاي زيستي به توليد محصولات تخميري مانند نان، الكل، لبنيات و سركه پرداخت.
2. دوره اوليه قرن حاضر كه با استفاده آگاهانه از تكنيك هاي تخمير و كشت ميكروارگانيسم ها در محيط هاي مناسب در توليد آنتي بيوتيك ها، آنزيم ها، مواد شيميائي آلي و ساير تركيبات، بشر به گسترش اين علم مبادرت ورزيد.
3. دوره نوين بيوتكنولوژي كه با كمك علم ژنتيك در حال ايجاد تحول در زندگي بشر است.
بيوتكنولوژي نوين مدتي است كه رو به توسعه گذاشته و روز بروز دامنه وسعت بيشتري به خود مي گيرد. اين دوره زماني از سال 1976 با انتقال ژن هایي از يك ميكروارگانيسم به ميكروارگانيسم ديگر آغاز شد.
تا قبل از آن دانشمندان در فرآيندهاي بيوتكنولوژي از خصوصيات طبيعي و ذاتي ميكروارگانيزم ها استفاده مي كردند ليكن در اثر پيشرفت در زيست شناسي مولكولي و ژنتيك و شناخت عميق تر اجزاء و مكانيسم هاي سلولي و مولكولي متخصصين علوم زيستي توانستند به اصلاح و تغيير خصوصيات ميكروارگانيزم ها بپردازند و ميكروارگانيزم هايي با خصوصيات جديد بوجود آوردند تا با استفاده از آنها بتوان تركيبات جديد را با مقادير بيشتر و كارایي بالاتر توليد كنند.

بیوتکنولوژی چیست؟
بيوتكنولوژي مجموعه اي از روش ها است كه براي توليد، تغيير و اصلاح فراورده ها، به نژادي گياهان و جانوران و توليد ميكروارگانيسم ها براي كاربردهاي ويژه، از ارگانيسم هاي زنده استفاده مي كند.
همچنین عبارت است از استفاده کنترل شده از عوامل بیولوژیکی از قبیل میکروارگانیزم ها یا اجزای سلولی برای استفاده مفید از آنها.

جهت مطالعه متن کامل مطلب در بخش مطالب مفید به قسمت بیوتکنولوژی در كشاورزي (Agricultural Biotechnology) مراجعه نمایید