وبلاگ علی اکبر براتی

برنامه ریزی راهبردی (تحلیل SWOT و ماتریس TOWS)
بعد از مدتها دوباره سلام. مدتها بود که به دلیل مشغولیت های کاری زیاد نتوانسته بودم پست جدیدی آماده کنم و در اختیار علاقه مندان قرار دهم. خوشبختانه دوباره فرصتی دست داد تا در مورد یکی از روش های پرکاربرد در برنامه ریزی استراتژیک یا همان راهبردی مطالبی را ارائه نمایم. انشالله سعی میکنم در این پست روش تحلیل swot و ماتریس tows را خدمت علاقه مندان معرفی کنم. سرفصل مطالبی که به تدریج خواهد آمد به قرار زیر است:

• SWOT چیست و اجزای آن کدامند؟
• چگونه یک تحلیل SWOT را انجام دهیم؟
• محیط درونی و بیرونی یک پدیده را چگونه تحلیل کنیم؟
• چگونه عوامل اصلی SWOT را رتبه بندی نماییم؟
• چگونه یک پرسش نامه SWOT طراحی کنیم؟
• چگونه می توان با استفاده از SWOT گزینه‌های راهبردی را تعریف نمود؟
• چگونه نتایج تحلیل SWOT را گزارش دهیم؟
• ماتریس TOWS چیست؟ و چگونه تشکیل می‌شود؟
• چگونه از ماتریس TOWS  انواع گزینه ‌های راهبردی (استراتژیک) را استخراج نماییم؟

SWOT چیست و اجزای آن کدامند؟
SWOT یک از ابزارهای مورد استفاده برای تصمیم گیری، برنامه ریزی و مدیریت بر اساس تحلیل محیط درونی و پیرامونی یک پدیده مانند یک سازمان (دولتی، غیردولتی و یا تعاونی) یا یک موضوع (مانند امنیت، پایداری یا فقر و توسعه) یا یک سیستم بوده از اصلی ترین ابزارهای مدیریت استراتژیک نیز هست. SWOT سرواژه‌های چهار عبارت قوت‌ها (Strengths)، ضعف‌ها (Weaknesses)، فرصت‌ها (Opportunities) و تهدیدها (Threats) است.

S : Strengths (نقاط قوت )
W : Weaknesses (نقاط ضعف )
O : Opportunities (فرصت‌ها )
T : Threats (تهدیدها )

نقاط قوت و ضعف به محیط درونی پدیده مربوط بوده و فرصت‌ها و تهدیدها به محیط پیرامونی آن مربوط اند.
پس تجزیه و تحلیل SWOT یک تکنیک مفید برای درک نقاط قوت و ضعف و شناسایی فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی شما است. این تحلیل به شما کمک می کند با شناخت بهتر دو محیط درونی و بیرونی هر پدیده تصمیمات بهتری را اتخاذ نمایید.

عملکرد هر پدیده یا سازمانی متأثر از دو گروه عامل اصلی است:
محیط درونی: منظور از محیط درونی پدیده آن دسته از متغیرها هستند که منشاء آنها خود آن پدیده بوده و آن پدیده می تواند آنها را به طور مستقیم کنترل (تقویت یا تضعیف) نموده و تحقق اهداف آن پدیده به طور مستقیم به آنها بستگی دارد (عواملی چون نیروی انسانی، تجهیزات، توان مالی، فرهنگ).  Strengths (نقاط قوت): یک مشخصۀ داخلی مثبت که در محقق شدن رسالت یا اهداف تأثیر مثبت داشته و در کنترل شما است.  Weaknesses (نقاط ضعف): یک مشخصۀ داخلی منفی که روی عملکرد و تحقق اهداف تاثیر منفی داشته و می توان آن را کنترل کرد.
محیط بیرونی: محیطی که متغیرهای آن به طور مستقیم تحت کنترل پدیده نبوده اما آن پدیده از آن متغیرها تأثیر می پذیرد یا آن پدیده می تواند در راستای دستیابی به اهداف خود از آنها بهره برداری نماید (مانند عوامل قانونی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و ...).  Opportunities (فرصت‌ها): یک حقیقت خارجی است که اگر از آن استفاده شود، برای محقق شدن رسالت آن پدیده مؤثر است یا می تواند مؤثر باشد.  Threats (تهدیدها) یک حقیقت بیرونی است که روی عملکرد پدیده اثر منفی دارد یا می تواند داشته باشد.

ادامه دارد ...